การคำนวณค่าการถ่ายเทความร้อนรวมของผนังด้านนอกของอาคาร ให้คำนวณ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนด ดังต่อไปนี้
(1)ค่าการถ่ายเทความร้อนรวมของผนังด้านนอกของอาคาร (overall thermal transfer value, OTTV)
(1.1)ค่าการถ่ายเทความร้อนรวมของผนังด้านนอกของอาคารแต่ละด้าน (OTTVi) ให้คำนวณจากสมการ ดังนี้
OTTVi = (Uw)(1-WWR)(TDeq) + (Uf)(WWR)(∆T) + (WWR)(SHGC)(SC)(ESR)
เมื่อ OTTVi คือ ค่าการถ่ายเทความร้อนรวมของผนังด้านที่พิจารณา มีหน่วยเป็นวัตต์ ต่อตารางเมตร (W/m²)
Uw คือ สัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนรวมของผนังทึบ มีหน่วยเป็นวัตต์ ต่อตารางเมตร - องศาเซลเซียส (W/(m².°C))
WWR คือ อัตราส่วนพื้นที่ของหน้าต่างโปร่งแสงต่อพื้นที่ทั้งหมดของผนังด้านที่พิจารณา
TDeq คือ ค่าความแตกต่างอุณหภูมิเทียบเท่า (equivalent temperature difference) ระหว่างภายนอกและภายในอาคารซึ่งรวมถึงผลการดูดกลืนรังสีอาทิตย์ ของผนังทึบ มีหน่วยเป็นองศาเซลเซียส (°C)
Uf คือ สัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนรวมของผนังโปร่งแสง มีหน่วยเป็นวัตต์ ต่อตารางเมตร - องศาเซลเซียส (W/(m².°C))
∆T คือ ค่าความแตกต่างอุณหภูมิระหว่างภายในและภายนอกอาคาร มีหน่วย เป็นองศาเซลเซียส (°C)
SHGC คือ สัมประสิทธิ์การส่งผ่านความร้อนจากรังสีอาทิตย์ที่ส่งผ่านผนังโปร่งแสง
SC คือ สัมประสิทธิ์การบังแดดของอุปกรณ์บังแดด
ESR คือ ค่ารังสีอาทิตย์ตกกระทบที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อนผ่านผนังโปร่งแสง และ/หรือผนังทึบแสง มีหน่วยเป็นวัตต์ต่อตารางเมตร (W/m²)
(1.2)ค่าการถ่ายเทความร้อนรวมของผนังด้านนอกของอาคาร (OTTV) เฉลี่ยทั้ง อาคาร คือ ค่าเฉลี่ยที่ถ่วงน้ำหนักของค่าการถ่ายเทความร้อนรวมของผนังด้านนอกแต่ละด้าน (OTTVi) รวมกัน ให้คำนวณจากสมการ ดังนี้
OTTV= (Aw1)(OTTV1) + (Aw2)(OTTV2) + … + (Awi)(OTTVi)
Aw1 + Aw2 + … + Awiเมื่อ Awi คือ พื้นที่ของผนังด้านที่พิจารณา ซึ่งรวมพื้นที่ผนังทึบและพื้นที่หน้าต่าง หรือผนังโปร่งแสง มีหน่วยเป็นตารางเมตร (m²)
OTTVi คือ ค่าการถ่ายเทความร้อนรวมของผนังด้านนอกด้านที่พิจารณา มีหน่วยเป็นวัตต์ต่อตารางเมตร (W/m²)
(2)สัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนรวมของผนังทึบ (Uw) ค่าสัมประสิทธิ์การถ่ายเท ความร้อนรวมของผนังทึบด้านนอกอาคาร (Uw) แต่ละด้านให้คำนวณจากสมการ ดังต่อไปนี้
(2.1)สัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนรวม (U)
สัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนรวม (U) คือ ส่วนกลับของค่าความต้านทานความร้อน รวมให้คำนวณจากสมการ ดังนี้
U = 1
RTเมื่อ RT คือ ค่าความต้านทานความร้อนรวม (total thermal resistance) มีหน่วย เป็นตารางเมตร - องศาเซลเซียสต่อวัตต์ ((m².°C) /W)
(2.2)ค่าความต้านทานความร้อน (R)
ค่าความต้านทานความร้อนของวัสดุใด ๆ ให้คำนวณจากสมการ ดังนี้
R = ∆x
kเมื่อ R คือ ค่าความต้านทานความร้อน มีหน่วยเป็นตารางเมตร - องศาเซลเซียส ต่อวัตต์ ((m².°C) /W)
∆x คือ ความหนาของวัสดุ มีหน่วยเป็นเมตร (m)
k คือ สัมประสิทธิ์การนำความร้อนของวัสดุ มีหน่วยเป็นวัตต์ต่อเมตร - องศาเซลเซียส (W/(m.°C))
(2.3)ค่าความต้านทานความร้อนรวมของผนังอาคาร
การคำนวณค่าความต้านทานความร้อนรวมของผนังอาคารขึ้นอยู่กับชนิดของผนังอาคาร ในกรณีต่าง ๆ ดังต่อไปนี้
(2.3.1)กรณีผนังอาคารประกอบด้วยวัสดุหลายชนิด
ค่าความต้านทานความร้อนรวม (RT) ของส่วนใด ๆ ของผนังอาคาร ซึ่งประกอบด้วยวัสดุ n ชนิดที่แตกต่างกัน ให้คำนวณจากสมการ ดังนี้
RT = Ro + ∆x1
k1 + ∆x2 k2 + … + ∆xn
kn +Riเมื่อ RT คือ ค่าความต้านทานความร้อนรวมของผนังอาคาร มีหน่วยเป็นตารางเมตร - องศาเซลเซียสต่อวัตต์ ((m².°C) /W)
Ro คือ ค่าความต้านทานความร้อนของฟิล์มอากาศภายนอกอาคาร มีหน่วย เป็นตารางเมตร - องศาเซลเซียสต่อวัตต์ ((m².°C) /W)
Ri คือ ค่าความต้านทานความร้อนของฟิล์มอากาศภายในอาคาร มีหน่วย เป็นตารางเมตร - องศาเซลเซียสต่อวัตต์ ((m².°C) /W)
∆x1, ∆x2, ∆x3, …, ∆xn คือ ค่าความหนาของวัสดุแต่ละชนิดที่ประกอบเป็นผนังอาคาร
มีหน่วยเป็นเมตร (m)
k1, k2, k3,…, kn คือ สัมประสิทธิ์การนำความร้อนของวัสดุแต่ละชนิด
ที่ประกอบเป็นผนังอาคาร
ด้านใน
ด้านนอก
Ri
Ro
รูปที่ 1 สภาพการถ่ายเทความร้อนผ่านผนังอาคาร ซึ่งมีโครงสร้างประกอบขึ้นจากวัสดุแตกต่างกัน n ชนิด (รูป/แผนภาพ ดูในไฟล์ PDF ต้นฉบับ)
(2.3.2)กรณีผนังอาคารมีช่องว่างอากาศอยู่ภายใน
ค่าความต้านทานความร้อนรวม (RT) ของส่วนใด ๆ ของผนังอาคาร ซึ่งประกอบด้วยวัสดุ n ชนิดที่แตกต่างกัน และมีช่องว่างอากาศภายใน ให้คำนวณจากสมการ ดังนี้
RT = Ro + ∆x1
k1 + ∆x2 k2 + … + Ra + … + ∆xn
kn + Riเมื่อ Ra คือ ค่าความต้านทานความร้อนของช่องว่างอากาศภายในผนังอาคาร มีหน่วย เป็นตารางเมตร - องศาเซลเซียสต่อวัตต์ ((m².°C) /W)
ด้านนอก ด้านใน
Ro Ri
รูปที่ 2 สภาพการถ่ายเทความร้อนผ่านผนังอาคาร ซึ่งมีโครงสร้างประกอบขึ้นจากวัสดุแตกต่างกัน n ชนิด (รูป/แผนภาพ ดูในไฟล์ PDF ต้นฉบับ)
และมีช่องว่างอากาศภายใน
(2.4)ค่าความต้านทานความร้อนของฟิล์มอากาศและช่องว่างอากาศ
ค่าความต้านทานความร้อนของฟิล์มอากาศบนพื้นผิวของผนังอาคารขึ้นอยู่กับการเคลื่อนไหว ของอากาศที่บริเวณโดยรอบพื้นผิวของผนังอาคารและค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีความร้อน (thermal emittance) ของผนังอาคารตามค่าที่กำหนดในตารางที่ 1.1 ดังต่อไปนี้
ตารางที่ 1.1 ค่าความต้านทานความร้อนของฟิล์มอากาศสำหรับผนังอาคาร
| ชนิดของผิววัสดุที่ใช้ทำผนัง | ค่าความต้านทานความร้อนของฟิล์มอากาศ |
|---|
| | ((m².°C)/W) |
|---|
| ที่ผิวผนังด้านใน (Ri) | ที่ผิวผนังด้านนอก (Ro) |
|---|
| กรณีที่พื้นผิวผนังมีค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีสูง | 0.120 | 0.044 |
| กรณีที่พื้นผิวผนังมีค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่ำ | 0.299 | 0.044 |
กรณีที่พื้นผิวผนังมีค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีสูง ใช้สำหรับพื้นผิวผนังทั่วไปซึ่งถือว่ามี ค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีสูง กรณีที่พื้นผิวผนังมีค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่ำ ให้ใช้เฉพาะกรณีที่พื้นผิว ของผนังอาคารเป็นผิวสะท้อนรังสี เช่น ผนังที่มีการติดแผ่นฟอยล์สะท้อนรังสี เป็นต้น
ค่าความต้านทานความร้อนของช่องว่างอากาศที่อยู่ภายในผนังอาคารขึ้นอยู่กับ ค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีความร้อนของพื้นผิวของผนังด้านที่อยู่ติดกับช่องว่างอากาศตามค่าที่กำหนด ในตารางที่ 1.2 ดังต่อไปนี้
ตารางที่ 1.2 ค่าความต้านทานความร้อนของช่องว่างอากาศที่อยู่ภายในอาคาร
| ชนิดของผิววัสดุที่ใช้ทำผนังด้านในช่องว่างอากาศ | ค่าความต้านทานความร้อนของช่องว่างอากาศ |
|---|
| | | ตามความหนาของช่องว่างอากาศ (m².°C/W) |
|---|
| 5 มิลลิเมตร | 20 มิลลิเมตร | 100 มิลลิเมตร |
|---|
| กรณีที่พื้นผิวผนังมีค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีสูง | 0.110 | 0.148 | 0.160 |
| กรณีที่พื้นผิวผนังมีค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่ำ | 0.250 | 0.578 | 0.606 |
ค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่ำใช้กับกรณีที่ผิวด้านใดด้านหนึ่ง หรือทั้งสองด้านในช่องว่าง อากาศเป็นผิวสะท้อนแสง เช่น กรณีที่มีการติดแผ่นอะลูมิเนียมในช่องว่างอากาศ เป็นต้น สำหรับ ในกรณีทั่วไปให้ถือว่าพื้นผิวผนังด้านในช่องว่างอากาศมีค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีสูง
สำหรับกรณีที่ช่องว่างอากาศภายในผนังมีความหนาระหว่าง 5 มิลลิเมตร ถึง 20 มิลลิเมตร หรือระหว่าง 20 มิลลิเมตร ถึง 100 มิลลิเมตร ให้ใช้วิธีประมาณค่าในช่วงที่ต้องการด้วยวิธี เชิงเส้นตรง (linear interpolation) เพื่อหาค่าความต้านทานความร้อนของช่องว่างอากาศที่ต้องการ ในกรณีที่ช่องว่างอากาศมีความหนาเกินกว่า 100 มิลลิเมตร ให้ใช้ค่าความต้านทานความร้อน ของช่องว่างอากาศที่มีความหนา 100 มิลลิเมตร
(2.5)ค่าสัมประสิทธิ์การนำความร้อน (k) และคุณสมบัติอื่น ๆ ของวัสดุ
สำหรับวัสดุที่ใช้ในงานก่อสร้างทั่วไป ให้ใช้ค่าสัมประสิทธิ์การนำความร้อนของวัสดุ (thermal conductivity, k) มีหน่วยเป็นวัตต์ต่อเมตร - องศาเซลเซียส (W/(m.°C)) ความหนาแน่น ของวัสดุ (density, ρ) มีหน่วยเป็นกิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร (kg/m³) และค่าความร้อนจำเพาะ (specific heat, cp) มีหน่วยเป็นกิโลจูลต่อกิโลกรัม - องศาเซลเซียส (kJ/(kg.°C)) ตามที่กำหนด ในตารางที่ 1.3 ดังต่อไปนี้
ตารางที่ 1.3 ค่าสัมประสิทธิ์การนำความร้อน (k) ความหนาแน่น (ρ) และค่าความร้อนจำเพาะ (cp) ของวัสดุ
| ลำดับ | วัสดุ | k | ρ | cp |
|---|
| (W/(m.°C)) | (kg/m³) | (kJ/(kg.°C)) |
|---|
| | 1 | วัสดุมุงหลังคา/ดาดฟ้า |
| (ก) กระเบื้องหลังคาคอนกรีต | 0.993 | 2,400 | 0.79 |
| (ข) กระเบื้องซีเมนต์ใยหินลอนเล็ก | 0.384 | 1,700 | 1.00 |
| (ค) กระเบื้องซีเมนต์ใยหินลอนใหญ่ | 0.441 | 2,000 | 1.00 |
| (ง) กระเบื้องซีเมนต์ใยหินลอนคู่ | 0.395 | 2,000 | 1.00 |
| (จ) วัสดุหลังคาแอสฟัลต์ | 0.421 | 1,500 | 1.51 |
| (ฉ) กระเบื้องปูดาดฟ้ามวลเบา | 0.341 | 930 | 0.88 |
| (ช) กระเบื้องใยแก้วโปร่งแสงเรียบ | 0.213 | 1,340 | 1.88 |
| (ซ) กระเบื้องใยแก้วโปร่งแสงลอนใหญ่ | 0.181 | 1,700 | 1.88 |
| (ฌ) กระเบื้องลูกฟูกโปร่งแสง | 0.160 | 1,340 | 1.88 |
| (ญ) กระเบื้องใยแก้วลอนคู่สีขาวขุ่น | 0.208 | 1,500 | 1.88 |
| 2 | วัสดุปูพื้น/ผนัง |
| (ก) ไลโนเลียม (พรมน้ำมัน) | 0.227 | 1,200 | 1.26 |
| (ข) กระเบื้องยาง | 0.573 | 1,900 | 1.26 |
| (ค) กระเบื้องเซรามิค | 0.338 | 2,100 | 0.80 |
| ลำดับ | วัสดุ | k | ρ | cp |
|---|
| (W/(m.°C)) | (kg/m³) | (kJ/(kg.°C)) |
|---|
| (ง) หินอ่อน | 1.250 | 2,700 | 0.80 |
| (จ) หินแกรนิต | 1.276 | 2,600 | 0.79 |
| (ฉ) หินกาบ | 0.290 | 2,640 | 0.96 |
| (ช) หินทราย | 0.721 | 2,440 | 0.96 |
| (ซ) ไม้ปาร์เก้ | 0.167 | 600 | 0.96 |
| 3 | ผนังอิฐ/คอนกรีต |
| (ก) อิฐมอญไม่ฉาบ | 0.473 | 1,600 | 0.79 |
| (ข) อิฐมอญฉาบปูนสองหน้า | 1.102 | 1,700 | 0.79 |
| (ค) อิฐฉาบปูนหรือปิดด้วยแผ่นโมเสกหรือ กระเบื้องหน้าเดียว | 0.807 | 1,760 | 0.84 |
| (ง) คอนกรีตบล็อกกลวง 80 มม. ไม่ฉาบ | 0.546 | 2,210 | 0.92 |
| (จ) คอนกรีตสแลบ | 1.442 | 2,400 | 0.92 |
| (ฉ) ปูนฉาบ (ซีเมนต์ผสมทราย) | 0.72 | 1,860 | 0.84 |
| 4 | คอนกรีตมวลเบา ความหนาแน่นต่าง ๆ |
| (ก) 620 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.180 | 620 | 0.84 |
| (ข) 700 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.210 | 700 | 0.84 |
| (ค) 960 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.303 | 960 | 0.84 |
| (ง) 1,120 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.346 | 1,120 | 0.84 |
| (จ) 1,280 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.476 | 1,280 | 0.84 |
| (ฉ) ปูนฉาบสำหรับคอนกรีตมวลเบา | 0.326 | 1,200 | 0.84 |
| 5 | วัสดุทำฝ้าเพดาน/ผนัง |
| (ก) แผ่นยิปซั่ม | 0.282 | 800 | 1.09 |
| (ข) กระเบื้องซีเมนต์ใยหินแผ่นเรียบ | 0.397 | 1,700 | 1.00 |
| (ค) ไม้อัด | 0.213 | 900 | 1.21 |
| (ง) แผ่นไฟเบอร์ (fiber board) | 0.052 | 264 | 1.30 |
| (จ) เซลโลกรีตชนิดธรรมดา | 0.106 | 500 | 1.30 |
| (ฉ) เซลโลกรีตชนิดโฟม | 0.068 | 300 | 1.30 |
| (ช) แผ่นไฟเบอร์ชานอ้อย | 0.052 | 250 | 1.26 |
| (ซ) แผ่นไม้ก๊อก | 0.042 | 144 | 2.01 |
| ลำดับ | วัสดุ | k | ρ | cp |
|---|
| (W/(m.°C)) | (kg/m³) | (kJ/(kg.°C)) |
|---|
| (ฌ) พลาสเตอร์ฉาบยิปซั่ม | 0.230 | 720 | 1.09 |
| 6 | ฉนวนใยแก้ว (ไฟเบอร์กลาส) แบบม้วน (blanket) แบบแผ่น (rigid board) และแบบท่อสำเร็จ (rigid pipe section) |
| (ก) ความหนาแน่น 10 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.046 | 10 | 0.96 |
| (ข) ความหนาแน่น 12 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.042 | 12 | 0.96 |
| (ค) ความหนาแน่น 16 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.038 | 16 | 0.96 |
| (ง) ความหนาแน่น 24 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.035 | 24 | 0.96 |
| (จ) ความหนาแน่น 32-48 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.033 | 32-48 | 0.96 |
| (ฉ) ความหนาแน่น 56-69 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.031 | 56-69 | 0.96 |
| 7 | ฉนวนใยหินแบบม้วน (blanket) และแบบแผ่น (rigid board) |
| ความหนาแน่น 6.4-32 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.039 | 6.4-32 | 0.8 |
| 8 | ฉนวนชนิดโฟมโพลีสไตรีน แบบขยายตัว |
| (ก) ความหนาแน่น 9 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.047 | 9 | 1.21 |
| (ข) ความหนาแน่น 16 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.037 | 16 | 1.21 |
| (ค) ความหนาแน่น 20 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.036 | 20 | 1.21 |
| (ง) ความหนาแน่น 24-32 กิโลกรัม/ลูกบาศก์เมตร | 0.035 | 24-32 | 1.21 |
| 9 | โฟมโพลีเอทิลีน | 0.029 | 45 | 1.21 |
| 10 | โฟมโพลียูรีเทน | 0.023-0.026 | 24-40 | 1.59 |
| 11 | ไม้ |
| (ก) ไม้เนื้อแข็ง | 0.217 | 800 | 1.30 |
| (ข) ไม้เนื้อแข็งปานกลาง | 0.176 | 600 | 1.30 |
| (ค) ไม้เนื้ออ่อน | 0.131 | 500 | 1.30 |
| (ง) ไม้อัดชิพบอร์ด | 0.144 | 800 | 1.30 |
| 12 | กระดาษอัด | 0.086 | 400 | 1.38 |
| 13 | แผ่นกระจก |
| (ก) กระจกใส | 0.960 | 2,500 | 0.88 |
| (ข) กระจกสีชา | 0.913 | 2,500 | 0.88 |
| (ค) กระจกสะท้อนแสง | 0.131 | 2,500 | 0.88 |
| (ง) กระจกเงา | 0.853 | 2,500 | 0.88 |
| ลำดับ | วัสดุ | k | ρ | cp |
|---|
| (W/(m.°C)) | (kg/m³) | (kJ/(kg.°C)) |
|---|
| 14 | โลหะ |
| (ก) โลหะผสมของอะลูมิเนียม แบบธรรมดา | 211 | 2,672 | 0.896 |
| (ข) ทองแดง | 388 | 8,784 | 0.390 |
| (ค) เหล็กกล้า | 48.6 | 7,840 | 0.500 |
กรณีที่ใช้วัสดุผนังแตกต่างไปจากวัสดุที่กำหนดในตารางที่ 1.3 ให้ใช้ผลจากการทดสอบ หรือค่าที่ได้รับการรับรองจากหน่วยงานที่เชื่อถือได้
(3)ค่าความแตกต่างอุณหภูมิเทียบเท่า (equivalent temperature difference, TDeq)
ค่าความแตกต่างอุณหภูมิเทียบเท่า คือ ค่าความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างภายนอก และภายในอาคาร รวมถึงผลการดูดกลืนรังสีอาทิตย์ของผนังทึบ ซึ่งขึ้นกับช่วงระยะเวลาในการดูดกลืน รังสีอาทิตย์ สัมประสิทธิ์การดูดกลืนรังสีอาทิตย์ มวลของวัสดุผนัง ทิศทางและมุมเอียงของผนัง โดยมีสมการที่ใช้ในการคำนวณ ดังต่อไปนี้
(3.1)สัมประสิทธิ์การดูดกลืนรังสีอาทิตย์
สัมประสิทธิ์การดูดกลืนรังสีอาทิตย์ของพื้นผิวด้านนอกของผนังทึบซึ่งใช้ในการคำนวณ ค่าความแตกต่างอุณหภูมิเทียบเท่าให้ใช้ค่าตามที่กำหนดในตารางที่ 1.4
ตารางที่ 1.4 สัมประสิทธิ์การดูดกลืนรังสีอาทิตย์ของวัสดุผนังและสีภายนอกของผนังชนิดต่าง ๆ
ที่ใช้ประกอบการหาค่าความแตกต่างอุณหภูมิเทียบเท่า
| พื้นผิวของผนังภายนอกอาคาร | สัมประสิทธิ์การดูดกลืนรังสีอาทิตย์ | หมายเหตุ |
|---|
| วัสดุที่ใช้ฉาบหรือปิดผิว แผ่นสะท้อนรังสีทำด้วยอะลูมิเนียม หินอ่อนสีขาว กรวดล้างสีขาว สีทาภายนอก สีขาว สีเงิน สีเงินหรือสีบรอนซ์สะท้อนแสง | 0.3 | วัสดุที่มีผิวสะท้อนแสงและ วัสดุที่มีผิวสีขาว |
| วัสดุที่ใช้ฉาบหรือปิดผิว หินอ่อนสีครีมหรือสีอ่อน หินแกรนิตสีครีมหรือสีอ่อน กรวดล้างสีครีมหรือสีอ่อน วัสดุปิดผิวสีอ่อน | 0.5 | วัสดุที่มีผิวสีอ่อน |
| พื้นผิวของผนังภายนอกอาคาร | สัมประสิทธิ์การดูดกลืนรังสีอาทิตย์ | หมายเหตุ |
|---|
| สีทาภายนอก สีครีม สีฟ้าอ่อน สีเขียวอ่อน สีเหลืองอ่อน สีส้มอ่อน |
|---|
| วัสดุที่ใช้ฉาบหรือปิดผิว คอนกรีตไม่ทาสี อิฐไม่ทาสี แผ่นไฟเบอร์ไม่ทาสี กรวดล้างสีเทา แผ่นซีเมนต์ใยหินไม่ทาสี สีทาภายนอก สีแดง สีฟ้า สีเขียว สีส้ม สีสนิม (rustic) | 0.7 | วัสดุที่มีผิวสีค่อนข้างเข้ม วัสดุที่มีผิวสีค่อนข้างเข้ม |
| วัสดุที่ใช้ฉาบหรือปิดผิว อิฐสีแดง แอสฟัลต์ คอนกรีตสีเทาเข้มและสีดำ วัสดุมุงหลังคาสีเขียวเข้มและสีแดงเข้ม สีทาภายนอก สีน้ำเงินหรือสีเขียวเข้ม สีเทาเข้ม สีน้ำตาลเข้ม สีดำ | 0.9 | วัสดุที่มีผิวสีเข้ม |
(3.2)ผลคูณของความหนาแน่นและความร้อนจำเพาะ (density-specific heat product, DSH) ของวัสดุผนัง
กรณีที่ผนังทึบประกอบด้วยวัสดุ i เพียงชนิดเดียวที่มีความหนาแน่นเท่ากับ ρi ความร้อน จำเพาะเท่ากับ cpi และมีความหนาเท่ากับ ∆xi ผลคูณของความหนาแน่นและความร้อนจำเพาะ ให้คำนวณได้จากสมการ ดังนี้
DSHi = (ρi) (cpi) (∆xi)
สำหรับกรณีที่ผนังทึบประกอบด้วยวัสดุที่แตกต่างกัน n ชนิด ผลคูณของความหนาแน่น และความร้อนจำเพาะ ให้คำนวณจากสมการ ดังนี้
DSH = DSH1 + DSH2 + … + DSHn
เมื่อ DSHi คือ ผลคูณของความหนาแน่นและความร้อนจำเพาะของวัสดุ i มีหน่วยเป็น กิโลจูลต่อตารางเมตร - องศาเซลเซียส (kJ/(m².°C))
ρi คือ ความหนาแน่นของวัสดุ i มีหน่วยเป็นกิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร (kg/m³) ตามค่าที่กำหนดในตารางที่ 1.3
cpi คือ ความจุความร้อนจำเพาะของวัสดุ i มีหน่วยเป็นกิโลจูลต่อกิโลกรัม - องศาเซลเซียส (kJ/(kg.°C) ตามค่าที่กำหนด
∆xi คือ ความหนาของวัสดุ i มีหน่วยเป็นเมตร (m)
กรณีที่ผนังมีช่องว่างอากาศอยู่ภายใน ให้ถือว่าช่องว่างอากาศดังกล่าวนั้นไม่ทำให้ผลคูณ ของความหนาแน่นและความร้อนจำเพาะของผนังเปลี่ยนแปลงไป
(3.3)มุมเอียงของผนัง คือ มุมที่ผนังกระทำกับพื้นผิวโลกหรือพื้นดิน โดยกำหนด ให้ผนังแนวตั้งมีค่ามุมเอียงเท่ากับ 90 องศา
(3.4)ค่าความแตกต่างอุณหภูมิเทียบเท่า (TDeq) ของผนังทึบ
ค่าความแตกต่างอุณหภูมิเทียบเท่าของผนังทึบสำหรับอาคารแต่ละประเภท ซึ่งขึ้นอยู่กับ ค่าสัมประสิทธิ์การดูดกลืนรังสีอาทิตย์ของพื้นผิวด้านนอกของผนัง ค่าผลคูณของความหนาแน่น และความร้อนจำเพาะของวัสดุผนัง ทิศทางและมุมเอียงของผนังให้เป็นไปตามค่าที่กำหนดในตาราง ภาคผนวกท้ายประกาศกระทรวงนี้
(4)สัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนรวมของกระจกหรือผนังโปร่งแสง (Uf)
ค่าสัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนรวมของกระจกหรือผนังโปร่งแสงให้คำนวณโดยใช้วิธีการ เดียวกับการคำนวณค่าสัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนรวมของผนังทึบตามข้อ 5 (2) โดยเลือกใช้ สมการในข้อ 5 (2) (2.3) (2.3.1) หรือ (2.3.2) แล้วแต่กรณี ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิดของกระจก หรือผนังโปร่งแสง
ค่าสัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนรวมนี้ให้ใช้ค่าจากผู้ผลิต โดยค่าสัมประสิทธิ์ดังกล่าวต้องมี ผลการทดสอบและวิธีการคำนวณที่ได้รับการรับรองจากหน่วยงานที่เชื่อถือได้ ในกรณีที่ไม่มีค่าดังกล่าว จากผู้ผลิต ให้ใช้วิธีการคำนวณตามสมการ ดังต่อไปนี้
(4.1)กระจกชั้นเดียว
ค่าสัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนรวมของกระจกหรือผนังโปร่งแสงชั้นเดียวให้คำนวณ จากสมการ ดังต่อไปนี้
Uf = 1
Rf และ
Rf = Ri + ∆x
kg + Roเมื่อ Rf คือ ค่าความต้านทานความร้อนรวมของกระจกหรือผนังโปร่งแสง มีหน่วย เป็นตารางเมตร - องศาเซลเซียสต่อวัตต์ ((m².°C)/W)
Ri และ Ro คือ ค่าความต้านทานความร้อนของฟิล์มอากาศภายในและภายนอกอาคาร มีหน่วยเป็นตารางเมตร - องศาเซลเซียสต่อวัตต์ ((m².°C)/W) ให้เป็นไป ตามค่าที่กำหนดในตารางที่ 1.1
∆x คือ ความหนาของกระจกหรือผนังโปร่งแสง มีหน่วยเป็นเมตร (m)
kg คือ สัมประสิทธิ์การนำความร้อนของวัสดุกระจกหรือผนังโปร่งแสงมีหน่วย เป็นวัตต์ต่อเมตร - องศาเซลเซียส (W/(m.°C))
(4.2)กระจกลามิเนต
ค่าสัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนรวมของกระจกลามิเนต ให้คำนวณโดยใช้สมการ ในข้อ 5 (2) (2.3) (2.3.1)
(4.3)ระบบหน้าต่างที่ประกอบด้วยกระจกหรือผนังโปร่งแสงหลายชั้น และมีช่องว่าง อากาศภายใน
ในการคำนวณค่าความต้านทานความร้อนของระบบหน้าต่างที่ประกอบด้วยกระจกหรือ ผนังโปร่งแสงหลายชั้น ให้ใช้สมการในข้อ 5 (2) (2.3) (2.3.2) และให้ใช้ค่าความต้านทานความร้อน ของช่องว่างอากาศตามที่กำหนด ในตารางที่ 1.5 ดังต่อไปนี้
ตารางที่ 1.5 ค่าความต้านทานความร้อนของช่องว่างอากาศที่อยู่ระหว่างแผ่นกระจกหรือผนังโปร่งแสง
| ความหนาของช่องว่างอากาศ (มิลลิเมตร) | ค่าความต้านทานความร้อนของช่องว่างอากาศ |
|---|
| | ((m².°C) /W) |
|---|
| พื้นผิวผนังมีค่าสัมประสิทธิ์ | พื้นผิวที่มีค่าสัมประสิทธิ์ |
|---|
| การแผ่รังสีสูง | การแผ่รังสีต่ำ |
|---|
| 13 | 0.119 | 0.345 |
| 10 | 0.110 | 0.278 |
| ความหนาของช่องว่างอากาศ (มิลลิเมตร) | ค่าความต้านทานความร้อนของช่องว่างอากาศ ((m².°C) /W) |
|---|
| พื้นผิวผนังมีค่าสัมประสิทธิ์ | พื้นผิวที่มีค่าสัมประสิทธิ์ การแผ่รังสีต่ำ |
|---|
| | การแผ่รังสีสูง |
|---|
| 7 | 0.097 | 0.208 |
| 6 | 0.091 | 0.196 |
| 5 | 0.084 | 0.167 |
สำหรับช่องว่างอากาศระหว่างวัสดุกระจกหรือผนังโปร่งแสงทั่วไป ให้ใช้ค่าพื้นผิวผนัง ที่มีค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีสูง ในกรณีที่กระจกหรือผนังโปร่งแสงด้านที่ติดช่องว่างอากาศนั้นถูกเคลือบผิว ด้วยวัสดุที่มีค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่ำ ให้ใช้ค่าพื้นผิวผนังมีค่าสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่ำ
สำหรับกรณีความหนาของช่องว่างอากาศมีค่าอยู่ระหว่างค่าที่กำหนดให้ในตารางที่ 1.5 ให้ใช้วิธีประมาณค่าในช่วงที่ต้องการด้วยวิธีเชิงเส้นตรง (linear interpolation) เพื่อหาความต้านทาน ความร้อนของช่องว่างอากาศ ในกรณีที่ช่องว่างอากาศมีความหนาเกินกว่า 13 มิลลิเมตร ให้ใช้ ค่าความต้านทานความร้อนของช่องว่างอากาศที่ความกว้าง 13 มิลลิเมตร
(5)ค่าความแตกต่างอุณหภูมิระหว่างภายในและภายนอกอาคาร (∆T)
ค่าความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างภายในและภายนอกอาคาร คือ ค่าความแตกต่าง ระหว่างอุณหภูมิของอากาศภายในบริเวณปรับอากาศของอาคารกับอุณหภูมิอากาศภายนอกอาคาร ซึ่งใช้ในการคำนวณการนำความร้อนผ่านกระจกหรือผนังโปร่งแสง ในสมการคำนวณค่า OTTVi ในข้อ 5 (1) (1.1) ค่าความแตกต่างอุณหภูมิระหว่างภายในและภายนอกอาคารสำหรับอาคาร แต่ละประเภทให้ใช้ค่าที่กำหนดในตารางที่ 1.6 ดังต่อไปนี้
ตารางที่ 1.6 ค่าความแตกต่างอุณหภูมิระหว่างภายในและภายนอกอาคารสำหรับอาคารแต่ละประเภท
| ประเภทอาคาร | ค่าความแตกต่างอุณหภูมิภายใน และภายนอกอาคาร ∆T (°C) |
|---|
| (1) โรงมหรสพ | 5 |
| (2) โรงแรม | 3 |
| (3) สถานบริการ | 5 |
| (4) สถานพยาบาล | 3 |
| (5) สถานศึกษา | 5 |
| (6) สำนักงานหรือที่ทำการ | 5 |
| (7) ห้างสรรพสินค้าหรือศูนย์การค้า | 5 |
| (8) อาคารชุด | 3 |
| (9) อาคารชุมนุมคน | 5 |
(6)สัมประสิทธิ์การส่งผ่านความร้อนจากรังสีอาทิตย์ (solar heat gain coefficient, SHGC)
สัมประสิทธิ์การส่งผ่านความร้อนจากรังสีอาทิตย์ คือ อัตราส่วนของรังสีอาทิตย์ที่ส่งผ่านวัสดุผนัง และหลังคาส่วนที่โปร่งแสงหรือโปร่งใสของช่องแสง และก่อให้เกิดการถ่ายเทความร้อนเข้าภายในอาคาร ค่าดังกล่าวรวมผลของรังสีอาทิตย์ที่ส่งผ่านกระจกหรือวัสดุโปร่งแสงโดยตรงกับการถ่ายเทความร้อน ที่เกิดจากรังสีอาทิตย์ที่ถูกดูดกลืนไว้ในตัวกระจกหรือวัสดุโปร่งแสงเข้ามายังภายในอาคาร
ค่าสัมประสิทธิ์การส่งผ่านความร้อนจากรังสีอาทิตย์ให้ใช้ค่าจากผู้ผลิตกระจกหรือวัสดุโปร่งแสง ที่มีผลการทดสอบและวิธีการคำนวณที่ได้รับรองจากหน่วยงานที่เชื่อถือได้ ในกรณีที่ไม่มีค่าดังกล่าวให้ใช้ค่า ตามที่กำหนดในตารางที่ 1.7 ดังต่อไปนี้
ตารางที่ 1.7 ค่าสัมประสิทธิ์การส่งผ่านความร้อนจากรังสีอาทิตย์ (SHGC) และค่าการส่งผ่านรังสี
ที่ตามองเห็น (visible transmittance, τvis) ของกระจกชนิดต่าง ๆ
| ความหนา ของกระจก (มิลลิเมตร) | ชนิดของกระจก | ค่าการส่งผ่านรังสี ที่ตามองเห็น (τvis) | ค่าสัมประสิทธิ์การส่งผ่านความร้อนจากรังสีอาทิตย์ (SHGC) |
|---|
| กระจกชั้นเดียวไม่เคลือบผิว |
|---|
| 6 | กระจกใส | 0.88 | 0.73 |
| 6 | กระจกสีบรอนซ์ | 0.54 | 0.54 |
| 6 | กระจกสีเขียว | 0.76 | 0.54 |
| 6 | กระจกสีเทา | 0.46 | 0.52 |
| 6 | กระจกสีฟ้าอมเขียว | 0.75 | 0.55 |
| กระจกสะท้อนแสงชั้นเดียว |
| 6 | กระจกใสเคลือบโลหะสเตนเลส 20% | 0.20 | 0.28 |
| 6 | กระจกใสเคลือบไทเทเนียม 20% | 0.20 | 0.27 |
| 6 | กระจกใสเคลือบไทเทเนียม 30% | 0.30 | 0.35 |
| กระจกสองชั้น ไม่เคลือบผิว |
| 6 | กระจกใส-กระจกใส | 0.78 | 0.60 |
| 6 | กระจกสีบรอนซ์-กระจกใส | 0.47 | 0.41 |
| 6 | กระจกสีเขียว-กระจกใส | 0.68 | 0.41 |
| 6 | กระจกสีเทา-กระจกใส | 0.41 | 0.39 |
| ความหนา ของกระจก (มิลลิเมตร) | ชนิดของกระจก | ค่าการส่งผ่านรังสี ที่ตามองเห็น (τvis) | ค่าสัมประสิทธิ์การส่งผ่านความร้อนจากรังสีอาทิตย์ (SHGC) |
|---|
| 6 | กระจกสีฟ้าอมเขียว-กระจกใส | 0.67 | 0.43 |
| 6 | กระจกสีเขียวคุณภาพสูง-กระจกใส | 0.59 | 0.33 |
| กระจกสะท้อนแสงสองชั้น |
| 6 | กระจกใสเคลือบไทเทเนียม 30% และกระจกใส | 0.27 | 0.25 |
| กระจกเคลือบสารที่มีสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่่าสองชั้น (สัมประสิทธิ์การแผ่รังสีเท่ากับ 0.2) |
| 6 | กระจกเคลือบสารที่มีสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่ำและกระจกใส | 0.73 | 0.53 |
| กระจกเคลือบสารที่มีสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่่าสองชั้น (สัมประสิทธิ์การแผ่รังสีเท่ากับ 0.1) |
| 6 | กระจกเคลือบสารที่มีสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่ำและกระจกใส | 0.72 | 0.44 |
| 6 | กระจกสีเขียวคุณภาพสูง-กระจกเคลือบสารที่มีสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่ำ | 0.57 | 0.27 |
(7)สัมประสิทธิ์การบังแดดของอุปกรณ์บังแดด (shading coefficient, SC)
ค่าสัมประสิทธิ์การบังแดดของอุปกรณ์บังแดดภายนอกอาคาร คือ อัตราส่วนของรังสีอาทิตย์ ที่ลอดผ่านอุปกรณ์บังแดดไปตกกระทบยังส่วนโปร่งแสงหรือกระจกของหน้าต่าง ให้คำนวณจากสมการ ดังต่อไปนี้
(7.1)ตำแหน่งและทิศทางของดวงอาทิตย์
ตำแหน่งและทิศทางของดวงอาทิตย์ที่กระทำต่อจุดใด ๆ บนพื้นโลก สามารถระบุได้ โดยอาศัยมุมเงยหรือมุมยกขึ้นของดวงอาทิตย์ (altitude, αs) ซึ่งเป็นมุมที่แนวรังสีตรงของดวงอาทิตย์ กระทำกับแนวระดับของพื้นโลก และมุมอะซิมุทของดวงอาทิตย์ (azimuth, γs) ซึ่งเป็นมุมที่ตำแหน่ง ดวงอาทิตย์ในแนวระนาบกระทำกับทิศใต้ของโลก
Zenith
angle
W φs
αs N
Altitude angle
γs
Azimuth angle
S
(positive due west)
Eรูปที่ 3 ตำแหน่งและทิศทางของดวงอาทิตย์ที่สัมพันธ์กับตำแหน่งของอาคารบนพื้นโลก (รูป/แผนภาพ ดูในไฟล์ PDF ต้นฉบับ)
ตำแหน่งและทิศทางของดวงอาทิตย์ ให้คำนวณจากสมการ ดังต่อไปนี้
(7.1.1)เวลาสุริยะ (solar time)
เวลาสุริยะ คือ เวลาที่สอดคล้องกับตำแหน่งของดวงอาทิตย์ โดยเวลาที่ตำแหน่ง ของดวงอาทิตย์ที่มีค่ามุมเงยหรือมุมยกขึ้น (altitude) สูงสุด คือ เวลาเที่ยงสุริยะ (solar noon) เวลาสุริยะ ให้คำนวณจากสมการ ดังนี้
ts = tl - 4 (Lgs - Lgl ) + Eqt
เมื่อ ts คือ เวลาสุริยะ
tl คือ เวลามาตรฐานท้องถิ่น
Lgs คือ เส้นแวงหลักมาตรฐานสำหรับประเทศไทย เท่ากับ 105 องศา ตะวันออก
Lgl คือ เส้นแวงของตำแหน่งที่พิจารณา สำหรับประเทศไทย ให้ใช้ค่าเท่ากับ 100.5 องศาตะวันออก
Eqt คือ สมการของเวลา (equation of time) หรือผลต่างของเวลาสุริยะ กับเวลาปกติ มีหน่วยเป็นนาที
สมการของเวลาคำนวณได้จาก
Eqt = 9.87(sin2B) - 7.53(cosB) - 1.5(sinB)
B = (360°)(jd - 81)
364เมื่อ jd คือ วันจูเลียน (julian date) คือ ลำดับที่ของวันในหนึ่งปี เช่น 1 = วันที่ 1 มกราคม หรือ 152 = วันที่ 1 มิถุนายน เป็นต้น
(7.1.2)ความสัมพันธ์เชิงคณิตศาสตร์ของตำแหน่งของดวงอาทิตย์ มุมเงย และมุมอะซิมุทของดวงอาทิตย์สามารถคำนวณได้จากสมการดังนี้
sinαs = (sin Lt) (sinδ) + (cos Lt) (cosδ) (cosω)
sinγs = (cosδ)(sinω)
(cosαs)เมื่อ Lt คือ เส้นรุ้ง (latitude) ของตำแหน่งที่พิจารณา เช่น กรุงเทพมหานคร ให้ใช้ค่าเท่ากับ 13.7 องศาเหนือ
δ คือ มุมเบี่ยงของดวงอาทิตย์ หรือมุมเดคลิเนชั่น (declination angle) มีหน่วยเป็นเรเดียน (rad)
ω คือ มุมตำแหน่งของดวงอาทิตย์ก่อนหรือหลังเวลาเที่ยงสุริยะ (solar hour angle) มีหน่วยเป็นเรเดียน (rad )
ω = π (ts - 12 ) / 12
มุมเบี่ยงของดวงอาทิตย์ คือ มุมที่แนวลำแสงอาทิตย์ไปยังจุดกึ่งกลางของโลก กระทำกับระนาบเส้นศูนย์สูตร มุมเบี่ยงของดวงอาทิตย์สำหรับวันจูเลียน (jd ) ใด ๆ ให้คำนวณ จากสมการ ดังนี้
δ = 23.45 sin ( (360°)(284 + jd)
)
365(7.2)การคำนวณค่าสัมประสิทธิ์การบังแดดของอุปกรณ์บังแดด ตำแหน่งและทิศทาง ของดวงอาทิตย์ ให้คำนวณจากสมการดังนี้
x1, Zenith
Vn
Vs
P
Xp x3, North
S
θ
Xs β
αs
γs
γp
x2, Eastรูปที่ 4 ตำแหน่งและทิศทางของระนาบและจุดต่าง ๆ บนระนาบที่สัมพันธ์กับตำแหน่งของดวงอาทิตย์ (รูป/แผนภาพ ดูในไฟล์ PDF ต้นฉบับ)
พิจารณาพิกัด (x1, x2, x3) ซึ่งถูกกำหนดด้วยเส้นซีนิธ (zenith) ทิศตะวันออก และ ทิศเหนือเวกเตอร์แสดงทิศทางของดวงอาทิตย์ (โซลาร์เวกเตอร์, Vsx) และเวกเตอร์ของระนาบเอียง (Vnx) ซึ่งตั้งฉากกับระนาบเอียง ให้คำนวณจากสมการ ดังต่อไปนี้
sinαs
Vsx = [ -cosαs . sinγs ], โซลาร์เวกเตอร์
-cosαs . cosγs
cosβ
Vnx = [ -sinβ . sinγp ], เวกเตอร์ของระนาบเอียง
-sinβ . cosγp
เมื่อ θ คือมุมระหว่างเวกเตอร์ทั้งสอง ให้คำนวณค่า cosθ จากสมการดังนี้
cosθ = (Vsx , Vnx)
= (sin αs)(cos β) + (cos αs)(sin γs)(sinβ)(sin γp) + (cos αs)(cos γs)(sin β)(cos γp)เมื่อ β คือ มุมเอียง (inclination angle) ของระนาบที่พิจารณา
γp คือ มุมอะซิมุทของระนาบที่พิจารณา (azimuth of surface)
cosθ คือ โคซายน์ของมุมระหว่างระนาบที่พิจารณากับทิศทางของดวงอาทิตย์ (โซลาร์เวกเตอร์)
(7.2.1)รังสีอาทิตย์บนระนาบที่ไม่มีการบังแดด
กรณีที่ช่องแสงของผนังหรือระนาบใด ๆ ไม่มีการบังแดดปริมาณรังสีรวมของ ดวงอาทิตย์ทั้งหมดที่ตกกระทบลงบนระนาบดังกล่าว ให้คำนวณจากสมการ ดังนี้
Eetθ = Ees (cosθ) + Eed (1 + cos β)
2เมื่อ Ees คือ รังสีตรงของดวงอาทิตย์ มีหน่วยเป็นวัตต์ต่อตารางเมตร (W/m²)
Eed คือ รังสีกระจายของดวงอาทิตย์บนพื้นผิวแนวนอน มีหน่วยเป็นวัตต์ ต่อตารางเมตร (W/m²)
(7.2.2)ตำแหน่งของเงาบนระนาบที่พิจารณา
จากรูปที่ 5 หากกำหนดให้ Xp เป็นเวกเตอร์แสดงพิกัดของจุด P ซึ่งอยู่เหนือ ระนาบที่พิจารณาและให้ระยะทางจากระนาบเอียงถึงจุด P เท่ากับ h
และให้ S เป็นเงาของจุด P ที่ตกลงบนระนาบที่พิจารณาเมื่อได้รับแสงอาทิตย์ เวกเตอร์ Xs แสดงพิกัดของจุด S เวกเตอร์ Xs , เวกเตอร์ Xp และ เวกเตอร์ Vsx มีความสัมพันธ์กัน ดังนี้
hVsx
Xs = Xp -
cosθเงาจะเกิดขึ้นบนระนาบที่พิจารณา ก็ต่อเมื่อจุดที่ทำให้เกิดเงา อยู่เหนือหรือ หน้าระนาบที่พิจารณา และเมื่อดวงอาทิตย์หันเข้าหาระนาบที่พิจารณา
(7.2.3)เงาที่เกิดจากอุปกรณ์บังแดด ให้พิจารณาอุปกรณ์บังแดดที่ติดตั้งอยู่ ด้านหน้าของหน้าต่างในรูป ดังนี้
x1
h
P
Afu
Afs
S
x2 Wes
x3
Northรูปที่ 5 การบังแดดโดยอุปกรณ์บังแดดที่ติดตั้งอยู่ด้านหน้าของหน้าต่าง (รูป/แผนภาพ ดูในไฟล์ PDF ต้นฉบับ)
หน้าต่างหันไปทางทิศเหนือ จุด P จะอยู่ที่มุมของอุปกรณ์บังแดด ถ้าพิกัด ของจุด P แทนด้วย Xp พิกัดของจุด S หรือจุดเงาที่เกิดขึ้นบนระนาบของหน้าต่างอันเนื่องมาจาก จุด P แทนด้วย Xs เวกเตอร์ Xs คำนวณได้จากสมการในข้อ 5 (7) (7.2) (7.2.2) สำหรับกรณีนี้ h คือ ระยะทางระหว่างอุปกรณ์บังแดดกับหน้าต่าง พื้นที่ของเงาที่เกิดขึ้น คือ พื้นที่ที่เกิดจากการต่อจุด ของจุดเงาที่เกิดจากมุมแต่ละมุมของอุปกรณ์บังแดด พื้นที่ Afs คือ พื้นที่ที่เกิดเงาบนหน้าต่าง ซึ่งก็คือ พื้นที่ที่ไม่ได้รับรังสีตรงจากดวงอาทิตย์ พื้นที่ Afu คือ พื้นที่ที่ไม่เกิดเงาบนหน้าต่าง ทั้งรังสีตรง และบางส่วนของรังสีกระจายของดวงอาทิตย์จึงตกลงบนพื้นที่ส่วน Afu นี้ ขณะที่มีเฉพาะรังสีกระจาย บางส่วนของดวงอาทิตย์เท่านั้นที่ตกลงบนพื้นที่ส่วน Afs
(7.2.4)รังสีอาทิตย์ที่ตกกระทบหน้าต่างที่มีอุปกรณ์บังแดด
ถ้าพื้นที่ของหน้าต่างที่ไม่อยู่ภายใต้เงาคือ Afu และพื้นที่หน้าต่างทั้งหมดคือ Af รังสีอาทิตย์ที่ผ่านอุปกรณ์บังแดดมาตกกระทบบนหน้าต่าง (Eew) สำหรับหน้าต่างที่มีมุมเอียง β ให้คำนวณจากสมการดังนี้
Eew = (Afu / Af) (Ees ) (cosθ) + Eed (1 + cos β)
2(7.2.5)สัมประสิทธิ์การบังแดดของอุปกรณ์บังแดดภายนอกอาคาร (SC) ค่าสัมประสิทธิ์การบังแดดของอุปกรณ์บังแดดภายนอกอาคาร (SC) ให้คำนวณจากสมการ ดังนี้
Eew
SC =
Eetθเมื่อ Eew คือ รังสีอาทิตย์ที่ผ่านอุปกรณ์บังแดดมาตกกระทบบนหน้าต่างที่พิจารณา มีหน่วยเป็นวัตต์ต่อตารางเมตร (W/m²)
Eetθ คือ รังสีรวมของดวงอาทิตย์ทั้งหมดที่ตกกระทบบนหน้าต่างที่พิจารณา เสมือนหนึ่งไม่มีอุปกรณ์บังแดดมีหน่วยเป็นวัตต์ต่อตารางเมตร (W/m²)
ค่าเฉลี่ยตลอดปีของสัมประสิทธิ์การบังแดดของอุปกรณ์บังแดด หาได้จาก อัตราส่วนของผลรวมของปริมาณรังสีอาทิตย์ที่ผ่านอุปกรณ์บังแดดมาตกกระทบบนหน้าต่างที่พิจารณา ตลอดช่วงเวลาการ ใช้งานอาคารในแต่ละวันของวันอ้างอิง 4 วัน ต่อผลรวมของปริมาณรังสีอาทิตย์ ทั้งหมดที่ตกกระทบบนหน้าต่างที่พิจารณาเสมือนหนึ่งไม่มีอุปกรณ์บังแดดในช่วงเวลาเดียวกัน โดยที่ วันอ้างอิงทั้ง 4 วัน คือวันที่ 21 มีนาคม 22 มิถุนายน 23 กันยายน และ 22 ธันวาคม
ค่าเฉลี่ยตลอดปีของค่าสัมประสิทธิ์การบังแดดของอุปกรณ์บังแดด ให้คำนวณ จากสมการดังนี้
nh=i Eew )21March + (∑ nh=i Eew )22June + (∑ nh=i Eew )23September + (∑ nh=i Eew
(SC)y = [(∑
)22December
n n n n )22December]
(∑ Eetθ )21March + (∑ Eetθ )22June +(∑ Eetθ )23September +(∑ Eetθ
h=i h=i h=i h=iเมื่อ (SC)y คือ ค่าเฉลี่ยตลอดปีของค่าสัมประสิทธิ์การบังรังสีรวมของอุปกรณ์บังแดด
ภายนอกอาคาร
i และ n คือ ชั่วโมงที่ดวงอาทิตย์ขึ้นและตก
รังสีตรง (Ees) และรังสีกระจาย (Eed) ของดวงอาทิตย์บนพื้นผิวแนวนอน สำหรับวันอ้างอิง 4 วัน ให้ใช้ค่าตามที่กำหนดในตารางที่ 1.8 ดังต่อไปนี้
ตารางที่ 1.8 รังสีตรง (beam, Ees) และรังสีกระจาย (diffuse, Eed) ของดวงอาทิตย์ สำหรับ
วันอ้างอิง 4 วัน
| เวลา | พลังงานของรังสีอาทิตย์ (W/m²) |
|---|
| | | | | 21 มีนาคม | 22 มิถุนายน | 23 กันยายน | 22 ธันวาคม |
|---|
| beam | diffuse | beam | diffuse | beam | diffuse | beam | diffuse |
|---|
| 1.00 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
| 2.00 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
| 3.00 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
| 4.00 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
| 5.00 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
| 6.00 | 0.0 | 0.0 | 7.5 | 5.6 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
| เวลา | พลังงานของรังสีอาทิตย์ (W/m²) |
|---|
| | | | | 21 มีนาคม | 22 มิถุนายน | 23 กันยายน | 22 ธันวาคม |
|---|
| beam | diffuse | beam | diffuse | beam | diffuse | beam | diffuse |
|---|
| 7.00 | 68.5 | 44.9 | 105.0 | 77.8 | 94.4 | 77.1 | 64.4 | 19.9 |
| 8.00 | 185.7 | 121.6 | 196.2 | 145.4 | 202.3 | 165.1 | 270.0 | 83.5 |
| 9.00 | 290.1 | 190.0 | 275.6 | 204.3 | 296.2 | 241.8 | 454.4 | 140.5 |
| 10.00 | 374.8 | 245.5 | 338.6 | 250.9 | 369.9 | 302.0 | 603.3 | 186.5 |
| 11.00 | 433.8 | 284.1 | 381.2 | 282.6 | 418.3 | 341.4 | 704.9 | 217.9 |
| 12.00 | 463.2 | 303.4 | 401.1 | 297.3 | 437.9 | 357.5 | 751.3 | 232.2 |
| 13.00 | 461.0 | 301.9 | 397.0 | 294.2 | 427.6 | 349.0 | 738.9 | 228.4 |
| 14.00 | 427.3 | 279.8 | 369.1 | 273.6 | 388.0 | 316.7 | 668.7 | 206.7 |
| 15.00 | 364.5 | 238.7 | 319.1 | 236.5 | 321.7 | 262.6 | 546.1 | 168.8 |
| 16.00 | 276.7 | 181.2 | 250.0 | 185.3 | 233.5 | 190.6 | 380.8 | 117.7 |
| 17.00 | 170.0 | 111.3 | 165.9 | 123.0 | 129.2 | 105.5 | 185.6 | 57.4 |
| 18.00 | 51.7 | 33.9 | 72.0 | 53.3 | 16.1 | 13.1 | 0.0 | 0.0 |
| 19.00 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
| 20.00 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
| 21.00 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
| 22.00 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
| 23.00 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
| 24.00 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 |
(8)ค่ารังสีอาทิตย์ที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อน (effective solar radiation, ESR)
ค่ารังสีอาทิตย์ที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อน คือ รังสีอาทิตย์รวมที่ตกกระทบบนผนังที่มีมุมเอียง แตกต่างกันในแต่ละทิศทาง การวัดค่ามุมเอียงของผนังของอาคาร ให้วัดจากมุมที่ผนังอาคารกระทำกับ พื้นผิวโลก (หรือพื้นดิน) โดยผนังในแนวตั้งจะมีค่ามุมเอียงเท่ากับ 90 องศา ขณะที่ผนังในแนวระนาบนอน (หรือหลังคาแบบเรียบ) จะมีค่ามุมเอียงเท่ากับ 0 องศา
ค่ารังสีอาทิตย์ที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อนสำหรับมุมเอียงและทิศทางผนังต่าง ๆ ของอาคาร แต่ละประเภทให้ใช้ค่าที่กำหนดในตารางที่ 1.9 ตารางที่ 1.10 และตารางที่ 1.11 (กรณีที่มุมเอียง และทิศทางไม่ตรงกับค่าในตาราง ให้ใช้วิธีประมาณค่าในช่วง) ดังต่อไปนี้
ตารางที่ 1.9 ค่ารังสีอาทิตย์ที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อน (ESR) สำหรับอาคารประเภทโรงมหรสพ
สถานบริการ ห้างสรรพสินค้าหรือศูนย์การค้า และอาคารชุมนุมคน
| มุมเอียง (องศา) | ค่ารังสีอาทิตย์ที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อนตามทิศทางของผนัง (W/m²) |
|---|
| เหนือ | ตะวันออก เฉียงเหนือ | ตะวันออก | ตะวันออกเฉียงใต้ | ใต้ | ตะวันตก | ตะวันตก | ตะวันตก |
|---|
| | | | | | | เฉียงใต้ | เฉียงเหนือ |
|---|
| 0 | 326.55 | 326.55 | 326.55 | 326.55 | 326.55 | 326.55 | 326.55 | 326.55 |
| 15 | 303.15 | 307.90 | 315.66 | 323.63 | 330.14 | 333.80 | 331.91 | 321.31 |
| 30 | 268.08 | 278.60 | 293.82 | 308.44 | 319.42 | 324.35 | 319.10 | 299.32 |
| 45 | 227.46 | 243.07 | 264.27 | 283.71 | 297.18 | 301.59 | 292.50 | 266.04 |
| 60 | 187.41 | 205.70 | 230.29 | 252.20 | 266.21 | 268.90 | 256.53 | 226.97 |
| 75 | 154.06 | 170.92 | 195.12 | 216.63 | 229.31 | 229.66 | 215.55 | 187.56 |
| 90 | 133.52 | 143.11 | 162.04 | 179.75 | 189.27 | 187.26 | 173.98 | 153.31 |
ตารางที่ 1.10 ค่ารังสีอาทิตย์ที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อน (ESR) สำหรับอาคารประเภทโรงแรม
สถานพยาบาล และอาคารชุด
| มุมเอียง (องศา) | ค่ารังสีอาทิตย์ที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อนตามทิศทางของผนัง (W/m²) |
|---|
| เหนือ | ตะวันออก เฉียงเหนือ | ตะวันออก | ตะวันออก | ใต้ | ตะวันตก | ตะวันตก | ตะวันตก |
|---|
| | | | | | เฉียงใต้ | เฉียงใต้ | เฉียงเหนือ |
|---|
| 0 | 191.44 | 191.44 | 191.44 | 191.44 | 191.44 | 191.44 | 191.44 | 191.44 |
| 15 | 177.49 | 185.24 | 190.45 | 193.01 | 193.33 | 191.76 | 188.38 | 183.39 |
| 30 | 157.51 | 171.84 | 181.79 | 186.87 | 187.63 | 184.64 | 178.12 | 168.59 |
| 45 | 134.67 | 153.68 | 167.29 | 174.48 | 175.71 | 171.59 | 162.54 | 149.52 |
| 60 | 112.13 | 133.17 | 148.76 | 157.33 | 158.93 | 154.12 | 143.54 | 128.65 |
| 75 | 93.08 | 112.74 | 128.05 | 136.87 | 138.66 | 133.74 | 123.01 | 108.45 |
| 90 | 80.68 | 94.81 | 106.98 | 114.57 | 116.26 | 111.96 | 102.86 | 91.40 |
ตารางที่ 1.11 ค่ารังสีอาทิตย์ที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อน (ESR) สำหรับอาคารประเภทสถานศึกษา
และสำนักงานหรือที่ทำการ
| มุมเอียง (องศา) | ค่ารังสีอาทิตย์ที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อนตามทิศทางของผนัง (W/m²) |
|---|
| เหนือ | ตะวันออก | ตะวันออก | ตะวันออกเฉียงใต้ | ใต้ | ตะวันตก | ตะวันตก | ตะวันตก |
|---|
| | | | | | เฉียงเหนือ | เฉียงใต้ | เฉียงเหนือ |
|---|
| 0 | 437.38 | 437.38 | 437.38 | 437.38 | 437.38 | 437.38 | 437.38 | 437.38 |
| 15 | 405.00 | 421.74 | 433.61 | 440.00 | 441.62 | 438.90 | 431.51 | 419.53 |
| 30 | 358.99 | 390.20 | 412.96 | 425.48 | 428.59 | 422.98 | 408.39 | 385.65 |
| 45 | 306.68 | 348.31 | 379.58 | 397.17 | 401.47 | 393.20 | 372.57 | 341.61 |
| มุมเอียง (องศา) | ค่ารังสีอาทิตย์ที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อนตามทิศทางของผนัง (W/m²) |
|---|
| เหนือ | ตะวันออก | ตะวันออก | ตะวันออก | ใต้ | ตะวันตก | ตะวันตก | ตะวันตก |
|---|
| | | | | เฉียงเหนือ | เฉียงใต้ | เฉียงใต้ | เฉียงเหนือ |
|---|
| 60 | 255.37 | 301.60 | 337.61 | 358.44 | 363.45 | 353.18 | 328.62 | 293.33 |
| 75 | 212.39 | 255.60 | 291.21 | 312.65 | 317.70 | 306.52 | 281.11 | 246.70 |
| 90 | 185.06 | 215.84 | 244.53 | 263.14 | 267.41 | 256.82 | 234.58 | 207.62 |